Bij een spreekbeurt bijvoorbeeld over dinosaurussen is het de bedoeling is dat de leerling een korte monoloog voert, meestal over een onderwerp naar keuze, wat soms wel binnen een thema moet passen. Vooral in het basisonderwijs is de keuze vrij en deze spreekbeurten gaan dan ook vooral over wat de leerling bezig houdt, zoals tekenfilms, sprookjesfiguren of dieren, maar ook ziekte of een land. Direct na de spreekbeurt mogen de andere leerlingen in de klas vragen stellen over het betreffende onderwerp. Hiermee worden de leerlingen uitgedaagd hun kennis van het onderwerp te tonen en een discussie te voeren.